Nowy numer 49/2022 Archiwum

O duchowieństwie w państwie krzyżackim

Wielu z nich było przedstawicielami zachodniej części Europy.

Duchowieństwa w państwie zakonu krzyżackiego dotyczyła rozmowa, która odbyła się w ramach Żuławskiej Kafejki Historycznej w poniedziałek 26 września. Gościem spotkania był prof. Radosław Biskup z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Rozmowę prowadził Łukasz Kępski.

Pretekstem do podjęcia tego tematu była przetłumaczona i wydana przed kilkoma miesiącami praca Mario Glauerta „Pomezańska kapituła katedralna w czasach średniowiecza”. Tłumaczem i redaktorem naukowym polskiego wydania był właśnie prof. R. Biskup.

O potrzebie wydania tej pozycji w języku polskim historyk wspomniał w czasie jednego z sympozjów dorotańskich, jakie odbywają się w Kwidzynie. Wytłumaczył, że jest to nowoczesna monografia poświęcona pewnemu aspektowi z dziejów średniowiecznej diecezji pomezańskiej. – Praca ta bazuje na niepublikowanym materiale źródłowym obejmującym cały okres funkcjonowania instytucji, jaką jest kapituła katedralna krzyżacka, od momentu fundacji w roku 1284 do roku 1527 – mówił prof. Biskup.

Odnosząc się bezpośrednio do duchowieństwa w państwie krzyżackim, wyodrębnił trzy grupy. Pierwsza z nich to duchowieństwo, które odegrało bardzo ważną rolę w początkach kształtowania się państwa krzyżackiego, czyli zakonnicy: cystersi, dominikanie, franciszkanie. Druga grupa to duchowieństwo zakonu krzyżackiego – bracia, klerycy zakonu krzyżackiego – początkowo funkcjonujący w konwentach krzyżackich, a później tworzący kapituły katedralne. To oni stali się „kadrą urzędniczą” w diecezjach chełmińskiej, pomezańskiej i sambijskiej. Z kolei trzecią grupę stanowił kler diecezjalny.

Fakt, że zakon krzyżacki dał impuls, sam zaczął tworzyć bądź też przejmował wpływy w funkcjonowaniu struktur kościelnych, sprawił, że bracia, klerycy krzyżaccy zaczęli tworzyć grupę wyższego duchowieństwa. Do niego, jak wskazał prelegent, należeli: prałaci, kanonicy, przedstawiciele episkopatu, przeorzy i opaci w klasztorach.

W dalszej części rozmowy prof. R. Biskup poinformował, że kanonicy kapituły kwidzyńskiej II poł. XIII w. pochodzili z zachodniej Europy, tymczasem w XIV w. coraz częściej zdarzało się, że wywodzili się z ludności miejscowej, samej diecezji pomezańskiej albo obszarów wokół niej. Natomiast dla porównania do Królewca, bogatego, hanzeatyckiego miasta początkowo zakonnicy przybywali również z zachodniej Europy, później także Warmii, a w XV w. byli to głównie gdańszczanie, przedstawiciele Elbląga i samego Królewca.

Całą rozmowę można odsłuchać na profilu facebookowym Żuławskiego Parku Historycznego.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy