Srebrny jubileusz diecezji

Łukasz Sianożęcki

|

Gość Elbląski 12/2017

publikacja 23.03.2017 00:00

Wizyta Jana Pawła II, peregrynacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej oraz trwający obecnie synod – to tylko kilka z najważniejszych wydarzeń 25 lat istnienia diecezji elbląskiej.

	Wędrówka kopii cudownego obrazu po parafiach diecezji elbląskiej trwała ponad pięć miesięcy. Wędrówka kopii cudownego obrazu po parafiach diecezji elbląskiej trwała ponad pięć miesięcy.
archiwum prywatne

Bullą papieską „Totus Tuus Poloniae populus” 25 marca 1992 roku została erygowana diecezja elbląska. Pierwszym biskupem diecezji został mianowany bp Andrzej Śliwiński, a od początku powoływania do życia jej struktur obecny przy tych pracach był również bp Józef Wysocki.

– W tym nowym podziale polskich diecezji chodziło o to, aby ułatwiony był kontakt biskupa z wiernymi, i aby łatwiejsza była sama posługa – wyjaśnia biskup Józef. Tereny wokół Elbląga należały wówczas do ogromnej diecezji warmińskiej. – Była to największa obszarowo diecezja w kraju i w 1989 roku obejmowała ponad 24 500 km kw. – mówi ks. prof. Wojciech Zawadzki, badacz dziejów regionu. W jego ocenie taki podział był więc konieczny, a w zamyśle Jana Pawła II miał zbliżyć biskupów diecezjalnych i duchowieństwo do wiernych w parafiach, a przez to usprawnić duszpasterstwo. W dniu erygowania diecezja elbląska miała ok. 480 tys. mieszkańców, z czego do katolicyzmu przyznawało się 465 tys. osób. Pracowało w niej 243 księży (2 biskupów, 175 kapłanów diecezjalnych, 60 kapłanów zakonnych, 6 kapłanów z innych diecezji). Na jej terenie znajdowało się 135 parafii. W okresie 25 lat istnienia diecezji biskup elbląski zniósł dwie parafie (pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Pastwie i Matki Bożej Królowej Polski w Dobrym) i erygował 24 nowe.

Niełatwe początki

– Przed podziałem diecezja warmińska stanowiła olbrzymią terytorialnie kościelną jednostkę administracyjną, obejmującą tereny odmienne historycznie, kulturowo i religijnie. W ówczesnej sytuacji trudno było niekiedy znaleźć wspólny mianownik duszpasterskich działań na tak rozległym terenie – zwraca uwagę ks. prof. Zawadzki. – W 1992 roku powołano do istnienia diecezję elbląską, można rzec, „przyjazną” duszpasterstwu. Od początku nie brakowało pracy. – Dla mnie na szczęście nie było to nic nowego, gdyż już trzy lata pracowałem jako biskup w Ełku, więc znałem specyfikę regionu – wspomina biskup Józef. – Początki, jak wszędzie, nie były łatwe, ale ja byłem gotowy na wszystko – uśmiecha się. Należało stworzyć przede wszystkim struktury diecezji. Nowy ordynariusz powołał więc do istnienia wiele instytucji diecezjalnych i duszpasterskich. – Już 25 marca 1992 roku biskup Śliwiński erygował Kurię Diecezjalną Elbląską. W tym samym dniu mianowano wikariuszy generalnych, kanclerza, notariusza, korespondenta diecezjalnego i sekretarkę – wylicza ks. prof. Zawadzki. Stopniowo powoływano do istnienia kolejne wydziały kurialne, a także Wyższe Seminarium Duchowne, diecezjalną Caritas. W następnych latach powstały Pomezańskie Studium Teologiczne w Elblągu i Kwidzynie, Diecezjalne Centrum Duszpasterskie, Dom Formacyjny Świętego Wojciecha w Mikoszewie, Dom Formacyjny Rodzin w Elblągu. – Powolutku więc wchodziliśmy w tę posługę – mówi biskup Józef.

Pamiętajmy jego słowa

Stworzenie struktur było pierwszym stopniem budującym tożsamość diecezji. Wśród kolejnych dat i wydarzeń stanowiących milowe kroki w jej rozwoju, w zgodnej ocenie przedstawiany jest 6 czerwca 1999 r. Tego dnia diecezję odwiedził papież Jan Paweł II i odprawił nabożeństwo czerwcowe na lotnisku w Elblągu. – W nabożeństwie wzięło udział co najmniej 250 tysięcy wiernych. W homilii papież przypomniał o świętych i błogosławionych tej ziemi – św. Wojciechu, bł. Dorocie z Mątów Wielkich, bł. Reginie Protmann i bł. ks. Władysławie Demskim – wspomina ks. Zawadzki. W homilii Ojciec Święty powiedział m.in.: „Pozdrawiam cały młody Kościół elbląski, który w szczególny sposób związany jest z postacią św. Wojciecha. Niedaleko bowiem stąd – jak głosi tradycja – oddał on życie za Chrystusa w Świętym Gaju. Śmierć tego męczennika wydaje w ciągu historii obfite owoce świętości na tej ziemi. Pragnę w tym miejscu wspomnieć bł. Dorotę z Mątowów, żonę i matkę dziewięciorga dzieci, a także sługę Bożą Reginę Protmann, założycielkę Zgromadzenia Sióstr św. Katarzyny (…). W poczet błogosławionych zostanie również zaliczony syn tej ziemi, ks. Władysław Demski, który oddał życie w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen, broniąc publicznie krzyża znieważonego świętokradzko przez oprawców. Wy przejęliście niejako to wspaniałe dziedzictwo i trzeba, byście je chronili, rozwijali i na tym solidnym fundamencie wiary i życia religijnego budowali przyszłość tej ziemi i Kościoła elbląskiego” – wspomina ks. Wojciech Guzewicz. – Musimy ciągle powracać do tego, co nam wtedy powiedział Ojciec Święty – zwraca uwagę biskup Józef. – Wtedy powtórzył także swoje słowa, że wielu żyje tak, jakby Boga nie było. I dlatego, poświęcając to swoje przesłanie Najświętszemu Sercu Jezusowemu, postawił nam wielkie zadanie.

Wizyta Mateczki

Kolejnym wielkim wydarzeniem, które objęło swoim zasięgiem całą diecezję, była peregrynacja kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w 2012 roku. Od 3 marca do 24 sierpnia obraz nawiedzał wszystkie parafie diecezji. Uroczystość zakończenia peregrynacji obrazu po diecezji elbląskiej odbyła się na placu katedralnym, gdzie Mszę św. celebrował i homilię wygłosił nuncjusz apostolski w Polsce arcybiskup Celestino Migliore. Nawiedzenie kopii jasnogórskiego obrazu zbiegło się z 20. rocznicą powstania diecezji. – To było wielkie przeżycie i cudowne uroczystości, ale podobnie jak w przypadku wizyty Jana Pawła II, musimy pamiętać, aby z nich czerpać siłę do pracy w każdej parafii na co dzień – tłumaczy bp Wysocki. Sił do codziennej pracy ma również dostarczyć trwający obecnie Synod Diecezji Elbląskiej. – Myślę, że po samym erygowaniu diecezji, po wizycie Jana Pawła II i po peregrynacji obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, obecny synod można określić czwartym filarem budowania tożsamości naszej diecezji – przyznaje biskup Józef. – Mobilizuje nas do tego, aby się przyjrzeć rzeczywistości, ocenić ją i działać. Dlatego jest on wielką sprawą, lecz trzeba to wszystko prowadzić w Duchu Bożym i z chęcią odczytywania woli Bożej. Dlatego przeprowadzony solidnie i bez pośpiechu synod będzie dobrym wskazaniem na kolejne 25 lat – podsumowuje.

Kalendarium:

25 marca 1992 – erygowanie diecezji elbląskiej; 11 maja 1992 – powstanie Sądu Diecezjalnego w Elblągu; 17 maja 1992 – ingres bp. Andrzeja Śliwińskiego do katedry w Elblągu; 27 lipca 1993 – wyrusza pierwsza Elbląska Pielgrzymka Piesza na Jasną Górę; 8 października 1993 – początek pierwszego roku akademickiego w elbląskim Wyższym Seminarium Duchownym, w budynkach przy ul. Bożego Ciała 10 (do tej pory istniało razem z WSD w Olsztynie); 22 kwietnia 1995 – poświęcenie przez arcybiskupa wrocławskiego Henryka Gulbinowicza odbudowanego gmachu kurii diecezjalnej przy ul. Mostowej w Elblągu; 6 grudnia 1998 – otwarcie archiwum diecezjalnego. Gmach poświęcił arcybiskup gdański Tadeusz Gocłowski; 6 czerwca 1999 – wizyta Jana Pawła II w Elblągu; 1 października 1999 – afiliacja seminarium elbląskiego do Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie; 25 marca 2002 – erygowanie Kapituły Kolegiackiej Żuławskiej w Nowym Stawie przez biskupa Andrzeja Śliwińskiego; 2 sierpnia 2003 – rezygnacja biskupa Andrzeja Śliwińskiego ze stanowiska ordynariusza elbląskiego i ustanowienie dotychczasowego sufragana diecezji tarnowskiej biskupa Jana Styrny nowym ordynariuszem elbląskim; 23 sierpnia 2003 – ingres biskupa Jana Styrny do katedry w Elblągu; 9 września 2009 – śmierć pierwszego biskupa elbląskiego Andrzeja Śliwińskiego; 14 września 2009 – pogrzeb bp. Andrzeja Śliwińskiego w katedrze diecezjalnej. Eucharystii przewodniczył arcybiskup metropolita gnieźnieński Henryk Muszyński. Trumnę z ciałem złożono w krypcie biskupów pod katedrą elbląską; 3 marca–24 sierpnia 2012 – peregrynacja Matki Bożej w cudownym obrazie jasnogórskim; 19 października 2013 – ustanowienie sanktuarium pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy kościele redemptorystów pw. Matki Boskiej Królowej Polski; 24 listopada 2013 – bp Jan Styrna na zakończenie Roku Wiary ogłasza, że w październiku na ręce papieża Franciszka złożył rezygnację z urzędu biskupa diecezjalnego elbląskiego; 10 maja 2014 – bp Jacek Jezierski, dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji warmińskiej, został mianowany przez papieża Franciszka nowym ordynariuszem elbląskim; 8 czerwca 2014 – ingres bp. Jacka Jezierskiego do katedry w Elblągu; 27 marca 2015 – otwarcie pierwszego w Elblągu okna życia.