Nowy numer 46/2019 Archiwum

Wpisane w żuławski krajobraz przejdź do galerii

Jak wyglądały przed laty, możemy się domyślać dzięki starym fotografiom...

Jednym z elementów krajobrazu Żuław są cmentarze mennonickie. Powstawać zaczęły w pierwszej połowie XVIII wieku. Mennonici (odłam anabaptystów) na Żuławy przybyli z Niderlandów już w drugiej połowie XVI w. i początkowo groby ich zmarłych znajdowały się na cmentarzach parafialnych przy kościołach katolickich lub ewangelickich.

"Jak wyglądały cmentarze mennonickie, możemy domniemywać na podstawie starych fotografii, na których zresztą równie rzadko dokumentowano cmentarze innych wyznań. Trzeba stwierdzić, iż były w zasadzie do siebie podobne. Wszędzie (za wyjątkiem nielicznych tu cmentarzy żydowskich) występowały te same formy nagrobków, stylistyka dekoracji i zestaw symboli. Nieraz obecnie traktuje się wszystkie stare cmentarze i nagrobki jako mennonickie, chociaż wnosząc ze stosunku ilościowego niemieckich i mennonickich mieszkańców nekropolii osadników holenderskich musiało być dużo mniej" - czytamy w artykule Jerzego Domino "Symbolika na żuławskich cmentarzach", który został opublikowany w "Poradniku dobrych praktyk ochrony żuławskich zabytków" (2009).

Największy cmentarz mennonicki na Żuławach w Stogach Malborskich zajmuje teren 2,6 ha. Zachowało się na nim 260 obramowań grobów ze sztucznego kamienia (mogiły pojedyncze, podwójne, dziecięce). Typową formą nagrobka była stela, czyli stojąca płyta kamienna. Przypomina ona jedną ze starszych form sepulkralnych stosowanych powszechnie w starożytności. W Stogach zachowało się 90 takich tablic inskrypcyjnych, a także jeden nagrobek typu cippus. Miał on formę niskiego czworobocznego prostopadłościanu lub sześcianu, zwieńczony był szerokim parapetem albo płytą, na której umieszczano urnę lub wazę. Ukazuje to wysoką pozycję zmarłego. Formę tę zaczerpnięto ze starożytności.

Wpisane w żuławski krajobraz

Cmentarz w Stogach, jak wiele podobnych mu miejsc, jest świadectwem minionych lat. - Te cmentarze mówią nam o tym, kto tu mieszkał. Jak wyglądało życie tych ludzi. To są niby tylko nagrobki, ale one są przecież przepiękne. Za nimi idzie historia, którą warto zgłębiać, żeby zrozumieć specyfikę Żuław - mówi Marta Łobocka, miłośniczka Żuław, blogerka.

Najstarsze pochówki na cmentarzu w Stogach Malborskich pochodzą z połowy XIX w., a ostatnie - z lat 1938-1939.


Cały tekst ukazał w „Gościu Elbląskim” nr 44 na niedzielę 3 listopada.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama