Nowy numer 37/2021 Archiwum

Plakietki, relikwiarzyki, krzyżyki...

W ratuszu można zobaczyć pamiątki, w które w miejscach świętych zaopatrywali się średniowieczni pątnicy.

Tradycja pielgrzymowania do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela i grobów świętych Piotra i Pawła w Rzymie zaczęła się rozwijać we wczesnym średniowieczu. Ówcześni pątnicy, po dotarciu do miejsca świętego, zaopatrywali się w różne pamiątki – np. znaki, plakietki pielgrzymie.

Były to jednostronnie zdobione cynowo-ołowiane odlewy, które przypinano sobie do ubrań, kapeluszy, toreb... Na otwartej w sobotę 10 lipca w Ratuszu Miejskim w Tolkmicku wystawie „Tolkmicko na pielgrzymkowych szlakach średniowiecznej Europy” obejrzeć można 372 zabytki – relikwiarzyki, krzyżyki oraz inne dewocjonalia. Wśród nich są plakietki pielgrzymie w kształcie muszli św. Jakuba z wędrówek do Santiago de Compostela czy odlewy przedstawiające pokłon Trzech Króli z wypraw do Kolonii. Robert Krzywdziński z Dantiscum – Pracowni Badań Archeologicznych wytłumaczył, że celem twórców wystawy było nie tylko pokazanie zabytków związanych z pielgrzymowaniem, ale i opowiedzenie ich historii.

Dlatego zostały one pogrupowane w zespoły, z których każdy odnosi się do innego docelowego miejsca pielgrzymek. Ekspozycja to także liczne tablice z opisem zabytków. Na jednej z nich możemy przeczytać o odnalezionym w czasie badań archeologicznych w Gdańsku na stanowisku przy ul. Świętojańskiej w 2015 r. fragmencie ołowiano-cynowego, sześciobocznego pojemnika zdobionego dwunastoma postaciami apostołów i wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem na wewnętrznej stronie dna. Na spodzie dna można zaś dostrzec krzyż w tarczy. Z kolei na innym gdańskim stanowisku, na Targu Siennym, odnaleziono w 2016 r. pokrywkę w kształcie ostrosłupa o sześciobocznej podstawie z uchwytem.

Został on podzielony na sześć pól w kształcie trójkąta, w których pod arkadami umieszczono sceny obrazujące zwiastowanie i pokłon Trzech Króli. Wzdłuż krawędzi jest pasmo z napisem. Co ciekawe, zabytki te pasują do siebie pod względem kształtu, rozmiaru, funkcji i sposobu zdobienia. Choć zostały odnalezione w różnych miejscach (odległość między nimi w linii prostej to ok. 780 m) być może to komplet. Archeolodzy ocenili, że mógł to być relikwiarz albo cyborium, czyli pojemnik na Hostię. Wystawa powstała dzięki współpracy władz Tolkmicka z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu i Dantiscum – Pracownią Badań Archeologicznych.

– Tolkmicko od średniowiecza znajduje się na jednym ze szlaków wiodących do Santiago de Compostela – przypomniała dr Magdalena Beata Dalman, burmistrz Tolkmicka. Dodała, że w mieście od kilku lat starają się nawiązywać do kulturowej spuścizny pielgrzymiej. W ramach obchodów Jakubowych Dni Tolkmicka w minionych latach organizowano Festiwal „Pielgrzymi Północy”, natomiast w tym roku wpisała się w nie otwarta w sobotę ekspozycja. Wystawę oglądać można do 30 września – w poniedziałki i wtorki w godz. 8–15, a od środy do niedzieli w godz. 11–19. Wstęp wolny.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama